De robot rukt op in de samenleving en op de werkvloer. Steeds vaker worden mensen vervangen door robots en machines. Dat bedrijven liever robots inzetten dan werknemers is verklaarbaar: robots zijn goedkoop, nooit ziek en 24 uur per dag productief. Moeten we ons instellen op minder banen? Op een kortere werkweek? Of bieden robots ons juist nieuwe werkkansen?

Minister Asscher van Sociale Zaken denkt dat door ontwikkelingen in de robotica veel arbeid die nu door mensen wordt gedaan op termijn door robots wordt uitgevoerd. Adviesbureau Deloitte voorspelt zelfs dat in Nederland de komende jaren twee tot drie miljoen banen verdwijnen door nieuwe technologieën. Onderzoekers van de Universiteit van Oxford voorspellen in een studie over de VS dat bijna de helft van het huidige werk binnen twintig jaar door robots gedaan kan worden.

Banen op de tocht

Volgens Deloitte verdwijnen er 1,3 miljoen mbo-banen en 800.000 banen voor hoger opgeleiden. Op hbo-niveau verdwijnen beroepen als laborant, verzekeringsagent, opzichter en elektricien, op wo-niveau zijn dat bijvoorbeeld accountants en analisten. Er verdwijnt vooral werkgelegenheid in de sectoren economie, recht, management en techniek.

Hoe snel de vervanging zal gaan, is nauwelijks in te schatten. Daarvoor zijn te veel onzekere factoren. Het hangt grotendeels af van het bedrijfsleven. Hoe groot is de innovatiedrift van bedrijven en hebben ze het geld om te investeren? Maar ook, in welke mate zijn consumenten bereid en in staat om de robotisering te omarmen? Willen we een robot als vervoersmiddel, als docent of als verpleger? Ook moet het onderwijs kunnen inspelen op de technologische veranderingen en veranderende vraag op de arbeidsmarkt. Ten slotte is het de vraag hoe de politiek deze ontwikkelingen oppakt.

Second Machine Age

Dat de technologie zich snel ontwikkelt, betogen twee Amerikaanse onderzoekers in het boek ‘The Second Machine Age’. Volgens hen maken computers in de komende paar jaar evenveel progressie als in de afgelopen vijftig jaar, sinds de computer het levenslicht zag. Dat komt door de toegenomen geheugencapaciteit, processnelheid en omgang met Big Data. Daarnaast is er de digitale revolutie in het bedrijfsleven zelf. We zien nu bedrijven met een miljardenomzet en slechts tientallen mensen in dienst, zoals Instagram en WhatsApp. Het is gemakkelijker dan ooit om een idee in no time wereldwijd aan miljarden klanten te slijten.

Voors en tegens

Minister Asscher staat positief tegenover de nieuwe ontwikkelingen. Robotisering levert volgens hem op termijn meer welvaart, veiligheid en een hogere levensverwachting op. Hij waarschuwt wel voor sociale ongelijkheid en een tweedeling. Hoger opgeleiden profiteren juist omdat zij met de computers werken. En kapitaalbezitters profiteren omdat zij de technologie en computers in bezit hebben. De lager opgeleiden dreigen verdrongen te worden van de arbeidsmarkt.

Technologische revoluties gaan altijd gepaard met angstbeelden. In boeken en in films, maar ook bij arbeidsmarktdeskundigen. Het is echter de vraag of robots de Terminator van banen zijn? Want, misschien bieden robots ons juist kansen om werk en vrije tijd beter te combineren. Misschien maken ze ons leven juist aangenamer. En waarschijnlijk ontstaan er tal van nieuwe beroepen die we nu nog niet kunnen voorzien.

Delen:



x

Meld je aan voor de maandelijkse nieuwsbrief

Blijf up-to-date met het laatste nieuws over de inzet van expertise. Vul hier uw e-mailadres in.