De afgelopen jaren verdwenen er tienduizenden banen bij de banken en verzekeraars. Wat blijft er over van de werkgelegenheid in de financiële sector?

Het simpele antwoord is: niet veel. Sinds het uitbreken van de financiële crisis zijn zo’n 10.000 van de 60.000 banen bij de verzekeraars verdwenen. En bij banken zijn de afgelopen 15 jaar ruim 40.000 van de 130.000 banen verdwenen. In totaal is de laatste 7 jaar een kwart van de werkgelegenheid bij de financiële sector verdampt. En het einde is nog niet in zicht.

Ontslaggolf niet uitgeraasd

Zowel toezichthouder De Nederlandsche Bank (DNB) als de speciale Commissie Verzekeraars, ingesteld door minister Dijsselbloem van Financiën, voorspellen een zorgelijke situatie en nog vele duizenden ontslagen in de Nederlandse verzekeringsbranche en met name bij de levensverzekeraars. Enkele verzekeraars zijn zelfs al gestopt met het aanbieden van levensverzekeringen.

Verouderde ondernemingen

Het verdwijnen van banen in de financiële sector heeft meerdere oorzaken. De kern van alle oorzaken: de sector is verouderd en moet zich razendsnel aanpassen. Jarenlang konden verzekeraars en banken ‘gemakkelijk’ geld verdienen. Ze hielden vast aan verouderde systemen en verdienmodellen. Ze hielden vast aan dure administratieve medewerkers, een dure buitendienst en dure filialen. En ze hielden vast aan producten waar geen vraag meer naar was.

Instorten markt levensverzekeringen

De vraag naar levensverzekeringen is nagenoeg opgedroogd. En de aanzet hiertoe hebben de verzekeraars en banken zelf gegeven door jarenlang veel te hoge kosten te berekenen en door ondoorzichtige producten aan de man te brengen. De al jaren slepende woekerpolisaffaire en de zuinige tegemoetkomingen hebben geleid tot een dieptepunt in het vertrouwen in verzekeraars. Consumenten die vermogen moeten vormen, kiezen massaal voor het alternatief van banksparen.

Intrinsieke problemen

De verzekeringen zelf herbergen ook problemen. Zo is de extreem lage rente nadelig voor de winstgevendheid van de polissen. Bovendien kunnen verzekeraars in moeilijkheden komen omdat ze bij een lage rente niet aan de (garantie)verplichtingen kunnen voldoen. Tegelijk moeten verzekeraars onder druk van DNB ruimere buffers aanhouden voor het geval dat het misgaat. Ook wil DNB dat verzekeraars voorzichtig beleggen terwijl voorzichtig beleggen in de huidige markt weinig oplevert. Veel verzekeraars moeten ook met een plan van aanpak aantonen dat ze toekomstbestendig zijn. Dat betekent niets anders dan kostenbesparingen. Urgente en structurele bezuinigingen. DNB zegt het niet letterlijk, maar de goede verstaander weet dat de sector nog duizenden banen moet schrappen.

Toenemende concurrentie

De verzekeraars hebben zich ook laten overvallen door concurrentie via internet. Ze zagen pas laat in dat zij ook een direct kanaal moesten openen. Dat deden ze onder druk van online aanbieders die een deel van de markt afsnoepten. Vooral schadeverzekeringen kunnen snel en gemakkelijk via internet worden afgesloten. Door de concurrentie via internet zijn de winstmarges uitgehold en moeten de traditionele aanbieders tegen lagere kosten werken.

Branchevreemde concurrenten

Internet biedt nog een bedreiging voor de traditionele markt. Er komen branchevreemde aanbieders die de consument beter ‘kennen’ dan de verzekeraars en banken. Zoals The Economist observeerde: ‘This is a time of huge opportunity in finance, as long as you are something other than a bank.’ En bank kan hier ook gelezen worden als verzekeraar. Bedrijven als Google, Apple, Facebook of Amazon storten zich vroeg of laat op de bank- en verzekeringsmarkt en gaan dat beter doen dan de huidige aanbieders. Zij kunnen het beter doen omdat de klantervaring en marketing in hun genen zitten. Zij zijn geen productbouwers, maar met hun data en marketing kennen zij de consument veel beter dan verzekeraars en banken.

Google is in de VS en in Engeland nu al actief met vergelijkingssites. Is het daar een succes, dan kunnen vergelijkingssites als Independer of Hoyhoy hun borst nat maken. En ook de verzekeraars, want Google zal dan ook eigen verzekeringen gaan verkopen. Door de wereldwijde machtspositie als zoekmachine en de wereldwijde afzetmarkt wordt Google geen concurrent van de huidige verzekeraars, maar een regelrechte bedreiging. Vinden de verzekeraars daar geen antwoord op, dan delven ze het onderspit. Google is nu de grootste bedreiging, maar ook andere branchevreemde ondernemingen als Ikea, warenhuizen en energiebedrijven tasten de positie van traditionele verzekeraars aan. En dan laten we de Chinese zoekmachines en online multinationals nog buiten beschouwing.

Voor het bankwezen geldt dezelfde concurrentie van buiten. Banken verdienen nu aan de rentemarge: het verschil tussen de te ontvangen rente en de te betalen rente. Spelers buiten de bankenwereld, zogenaamde direct lenders, concurreren met scherpere tarieven. Deze platforms zijn veel efficiënter en flexibeler dan de traditionele banken. Sommige financiële specialisten voorspellen dat banken dezelfde kant opgaan als Kodak: ze innoveren niet uit angst hun eigen businessmodel te kannibaliseren waardoor ze uiteindelijk geen businessmodel meer hebben.

FinTech

Een antwoord op de dreiging van buiten die verzekeraars denken te hebben, is via FinTech-startups. Dit zijn innovatieve bedrijfjes die zich richten op data-analyse, digitale financiële advisering en beveiliging tegen cybercrime. Het moet de verzekeraars op lijn brengen met de online concurrentie. Door deze FinTech-startups zullen er volgens kenners nog eens duizenden banen verdwijnen in de financiële sector. Het kapitaalkrachtige Aegon investeert de komende jaren zo’n 100 miljoen euro in FinTech-bedrijven. Maar niet iedere verzekeraar heeft die investeringscapaciteit. Sommige verzekeraars hebben zelfs moeite de financiële eisen van Europa te halen. Die problemen heeft Google niet. Dankzij de onuitputtelijke zakken kan het bedrijf volop in FinTech investeren.

Ongewisse toekomst

De toekomst van verzekeraars en banken is onzeker. Er liggen tal van bedreigingen op de loer. Zeker is dat de toekomst niet ligt in financiële of verzekeringstechnische kennis. Banken en verzekeraars hebben behoefte aan innovatie, aan hightech en marketing. Daar liggen ook de mogelijkheden voor een carrière. Als je het slechte imago op de koop toeneemt…

Delen:



x

Meld je aan voor de maandelijkse nieuwsbrief

Blijf up-to-date met het laatste nieuws over de inzet van expertise. Vul hier uw e-mailadres in.