Startups schieten als paddenstoelen uit de grond. Wekelijks lezen we over een succesvol Nederlandse startup die de wereld verovert. Met de toverwoorden innovation en acceleration streven ze naar een disruptive idee. Wat zijn die startups? En zijn ze wel zo succesvol?

Over wat een startup is, zijn de meningen verdeeld. Vaak gaat het om jonge, kleine bedrijven met een innovatief technologisch of IT-idee dat rijp is om zakelijk te realiseren. Maar op deze omschrijving zijn vele varianten mogelijk. Het gaat dan om het aantal jaren dat een bedrijf actief is, het aantal medewerkers en het innovatieve idee of de branche waarin het bedrijf opereert.

Politiek

De startup als veelbelovende ontwikkeling heeft ook de aandacht van de politiek. Zo wil D66 een aparte rechtsvorm voor startups zodat ze zich in de eerste twee jaar kunnen concentreren op innoveren en niet gehinderd worden door regels. D66 constateert dat startups steeds belangrijker zijn voor economische groei en werkgelegenheid in Nederland. Woordvoerder Kees Verhoeven denkt aan een startup-bv, waarmee jonge innovatieve bedrijven hun loonkosten, investeringskosten en winstbelasting twee jaar kunnen verlagen. Ook voor tijdelijke arbeidscontracten zouden ze meer flexibiliteit moeten krijgen. Verhoeven: “Nederland zou het eerste land ter wereld kunnen zijn met een aparte rechtsvorm voor startups. De jonge, innovatieve bedrijven van vandaag, zijn de multinationals van de toekomst.” Hij verwijst daarbij naar bedrijven als Google, Facebook en Twitter.
Ook de VVD houdt zich intensief bezig met startups, via StartUpNl en StartUpDelta. Het laatste initiatief, met Neelie Kroes als ambassadeur, moet buitenlandse startups en internationale Venture Capitalist bedrijven naar Nederland halen.

Kabinet en gemeenten

Naast initiatieven van politieke partijen, springt ook de regering in op de innovatieve sector. Zo geeft het ministerie van Onderwijs Cultuur en Wetenschappen leningen om wetenschappelijke innovatieve kennis om te zetten in commerciële toepassingen. En ook het ministerie van Economische Zaken heeft een programma voor startups ontwikkeld. Uiteraard blijven de steden niet achter. Ze willen een hub worden voor tech-startups. Zo zet Amsterdam de aanval in op startup-steden als Londen en Berlijn met miljoeneninvesteringen in deze sector. Brainport Eindhoven was de hoofdstad voor en heeft sinds 2013 met een aparte stichting al 30 startups opgeleverd. En ook Kennispark Twente timmert hard aan de weg met innovatieve jonge bedrijven. De overeenkomsten zijn duidelijk: een combinatie van hightech, innovatie, R&D en ondernemerschap, gefaciliteerd door universiteiten, bedrijfsleven, bestuurders en investeerders. Dat gemeenten investeren in de startups komt voort uit de verwachting dat ze de nieuwe banenmotoren zijn. Maar is dat ook zo?

Startup-accelerators

Wel volgens startup-accelerator Startupbootcamp dat beginnende ondernemingen in contact brengt met investeerders en met relevante internationale netwerken. Volgens Startupbootcamp moet de werkgelegenheid in Nederland het de komende jaren hebben van startups. Vooral zij scheppen veel nieuwe banen, terwijl de gevestigde orde er vooral kwijtraakt. Nederland heeft nu ten minste 700 startups die samen goed zijn voor 1,5 procent van alle nieuwe banen die de markt op komen. Investeerders pompten er vorig jaar 500 miljoen euro in.

Onderzoek

Internationaal onderzoek van de OECD toont aan dat jonge ondernemingen voor 60 procent bijdragen aan nieuwe werkgelegenheid, ongeacht de conjunctuur. De productiviteit van startende bedrijven wordt gestimuleerd als ze minder tijd en inspanning kwijt zijn aan het verkennen van de markt, het opbouwen van netwerken en het vinden van financiering. En groeien ze eenmaal door voorbij de startfase, dan wordt het economische potentieel van ondernemerschap benut. Het is dus de kunst de startups door te laten groeien.
Onderzoek van weekblad Vrij Nederland (december 2014) biedt een ietwat ontnuchterend beeld. In Eindhoven en in Twente is nauwelijks meer structurele werkgelegenheid dankzij hightech en startups. Bovendien, de sector kenmerkt zich door een enorm snel stijgende arbeidsproductiviteit waardoor minder werkgelegenheid ontstaat. Dus wel veel kennis, tech en kapitaal, maar weinig arbeid.

Baanbrekende ontwikkeling?

Het lijkt allemaal mooi en veelbelovend. Maar hebben we te maken met een baanbrekende doorbraak of met een hype? Het valt op dat partijen, politici en bestuurders de weg plaveien voor de jonge ondernemingen. Ze faciliteren de startups met aparte rechtsvormen, netwerken met campussen en investeerders en speciale arbeidsvoorwaarden. Maar moet je de startups wel anders behandelen dan andere startende ondernemingen? Wat is de rechtvaardiging van een apart stimuleringsprogramma? Hoeveel startups overleven de startfase? En wat doen ze als ze eenmaal echt succesvol zijn en de wereld veroveren? Blijven ze dan in Amsterdam, Enschede of Eindhoven? Of vertrekken ze naar het echte Silicon Valley?

Delen:



x

Meld je aan voor de maandelijkse nieuwsbrief

Blijf up-to-date met het laatste nieuws over de inzet van expertise. Vul hier uw e-mailadres in.