Niet vrouwen of etnische groepen, maar 50-plussers zijn de meest gediscrimineerde groep op de arbeidsmarkt. De hardnekkige ouderenwerkloosheid kan weleens maatschappij-ontwrichtender worden dan de vluchtelingenstroom.

Dat stelt economieredacteur Peter de Waard in zijn column in De Volkskrant. Hij noemt de 68 miljoen euro van minister Asscher van Sociale Zaken voor uitvoering van het plan Perspectief voor vijftigplussers ‘een druppel op de gloeiende plaat.’ “Werkgevers willen 50-plussers niet hebben. Ze willen allemaal verjongen. Dat is geen Nederlands verschijnsel. In New York en Londen zijn 50-plussers al zo ongeveer uit de kantoren verbannen”, aldus De Waard.

Ouderenwerkloosheid is hoofdpijndossier

De werkloosheid onder ouderen vormt al jaren een hoofdpijndossier voor de overheid. De maatregelen om het langer doorwerken te bevorderen lijken er alleen maar toe te leiden dat steeds meer 50-plussers in de bijstand belanden, omdat ze vrijwel kansloos zijn op de arbeidsmarkt. Alle periodieke actie- en bemiddelingsplannen, task forces en ambassadeurs kunnen dat tij niet keren. Ondanks dat de overheid een duit in het zakje doet met subsidies en belastingmaatregelen om het in dienst nemen van ouderen aantrekkelijk te maken.

Met minder salaris genoegen nemen

De enige echte oplossing voor het probleem is dat 50-plussers bereid moeten zijn om met minder salaris genoegen te nemen. Daarover ontstaat steeds meer consensus. Zo betogen de economen en voormalig bewindslieden Rick van der Ploeg en Willem Vermeend in een gezamenlijk artikel in De Financiële Telegraaf van 14 mei dat de hoge werkloosheid onder ouderen inderdaad wordt veroorzaakt door te hoge loonkosten. “Uit onderzoeken blijkt dat de vooroordelen rond oudere werknemers, zoals vaker ziek, minder efficiënt, minder flexibel en onvoldoende geschoold voor de razendsnelle veranderingen op de arbeidsmarkt zeker een rol spelen. Het echte probleem is dat ouderen te duur zijn”.

Salaris minder leeftijdsafhankelijk

Vermeend en Van der Ploeg verijzen naar het in april gepubliceerde onderzoek Werkende perspectieven voor oudere werknemers van instituut SEO. “Om ouderen meer kansen te geven op de arbeidsmarkt pleit SEO ervoor om het loon en de pensioenkosten minder te laten stijgen met de leeftijd. Dit pleidooi werd eerder al gehouden door het Centraal Planbureau (CPB). Volgens het CPB kunnen de kansen voor ouderen op een baan worden verbeterd door het salaris minder afhankelijk te maken van leeftijd en ook door de leeftijdsafhankelijke voordeeltjes in de cao’s terug te dringen”, aldus het economenduo.

Cultuuromslag is nodig

Ze bepleiten een structurele en effectieve oplossing. Overheid, werkgevers en werknemers weten dat het kernprobleem bij de hoge loonkosten ligt en daar kunnen ze zelf alles aan doen. Maar in de praktijk zien we dat vakbonden moeite hebben om dit te erkennen. Er is een cultuuromslag nodig naar leeftijdsbewust personeelsbeleid en arbobeleid. Waarbij de nadruk ligt op de veranderende capaciteiten en behoeften van werknemers in iedere leeftijdsgroep. Ook een nieuw flexibel pensioenstelsel met ruime keuzemogelijkheid tussen 60 en 70 jaar en deeltijdpensioenen kunnen bijdragen aan het terugdringen van de ouderenwerkloosheid.”

Niet gek om een beetje in te leveren

Begin juni bepleitten USG People-topmannen Rob Zantbergen en Alex Mulder in De Financiële Telegraaf eveneens een lager loon voor 50-plussers om de ouderenwerkloosheid aan te pakken. “Het is echt geen gekke gedachte om een beetje salaris in te leveren. Zeker als je een groot deel van je hypotheek hebt afgelost en de kinderen al het huis uit zijn. In Japan gebeurt dat al, het is daarom tijd dat de politiek hier serieus over nadenkt”, aldus Mulder en Zantbergen.

Uit gouden kooi bevrijden

René Schalk signaleerde in 2013 al in zijn functie van hoogleraar Ouderenbeleid aan Tilburg University dat uit onderzoek blijkt dat 45-plussers erger worden gediscrimineerd op de arbeidsmarkt dan allochtonen en vrouwen. Hij betoonde zich destijds al geen tegenstander van demotie van 50-plussers, mits dat in kleine stapjes gaat. Twee jaar geleden beschreef Working Progress al in een artikel het gegeven dat omarmen van het Scandinavisch model, waarbij lonen van meet af aan niet sterk stijgen, ouderen uit hun gouden kooi kan bevrijden.

Delen:



x

Meld je aan voor de maandelijkse nieuwsbrief

Blijf up-to-date met het laatste nieuws over de inzet van expertise. Vul hier uw e-mailadres in.