Een bedrijf zonder medewerkers en bestuurders, waar een computer de besluiten neemt. Het bestaat: The Dao. Een nieuw en interessant experiment, vindt hoogleraar organisatiekunde Mathieu Weggeman. Maar een bedrijf? Nee. En waar zit de ethische toets?

portret mathieu weggemanEen investeringscollectief, zonder medewerkers en bestuurders, waarin iedereen een virtueel aandeel kan nemen. Beslissingen worden door een computer genomen: meeste stemmen gelden. Dat is in het kort The Dao, een nieuwe 'decentralized autonomus organisation’, die onlangs van start ging.

Wie een idee heeft voor een product of dienst, kan een pitch indienen bij The Dao. De grotendeels anonieme eigenaren, de aandeelhouders, stemmen individueel voor of tegen, de computer neemt de eindbeslissing. Eind mei had The Dao al voor 140 miljoen euro aan ether opgehaald. De ether is een digitale valuta, vergelijkbaar met de bitcoin. Voor hun inleg – betaald in ether – hebben de aandeelhouders Dao-token gekregen die hen stemrecht geven binnen The Dao.

Blockchaintechnologie

Jochem Wieringa, oprichter van CryptoCrunch, is een van de aandeelhouders van The Dao. In een uitzending op BNR Nieuwsradio (http://www.bnr.nl/radio/bnr-digitaal/10306412/8-juni-cyber-range-en-the-dao) legt hij uit dat The Dao gebaseerd is op de zogeheten blockchaintechnologie. “Veel markten, financiële markten, maar bijvoorbeeld ook Airbnb, worden nu beheerst door een centrale autoriteit. Met de blockchaintechnologie heb je die centrale autoriteit straks niet meer nodig.”

Elektronisch slot

The Dao is volgens Wieringa nog zwaar experimenteel. Desondanks hebben zich al bedrijven met een idee gemeld. Een ervan is Slock.it, dat ook zijdelings bij de oprichting van The Dao betrokken zou zijn. Het bedrijf werkt aan een elektronisch slot voor onder meer huizen, dat is te koppelen aan een database met persoonlijke identiteiten. Wie bijvoorbeeld zijn woning verhuurt via Airbnb hoeft straks geen fysieke sleutel meer te overhandigen. De huurder identificeert zich via het elektronische slot, zo is het idee. Wellicht kan Airbnb er als partij dan tussenuit.

Interessant experiment

Mathieu Weggeman, hoogleraar organisatiekunde aan de TU Eindhoven en bestuursadviseur, vindt The Dao interessant als experiment, maar een bedrijf wil hij het niet noemen. “Het is een geautomatiseerd administratief systeem, waarbij algoritmen de belangen op de beste manier proberen te dienen. Dat is innovatief en de moeite van het testen waard. Het idee erachter – markten toegankelijker maken voor een breed publiek – vind ik ook goed. Maar samen aan iets moois werken, zoals in bedrijven gebeurt, dat zie ik bij The Dao niet terug”, aldus Weggeman.

Niemand verantwoordelijk

Zelfsturende teams zijn in opkomst, het aantal managers daalt. De Braziliaanse ondernemer Ricardo Semler is beroemd vanwege zijn pleidooi voor democratische bedrijven zonder baas. Weggeman zelf schreef het boek Leidinggeven aan professionals? Niet doen! waarin hij bedrijven oproept minder te focussen op regels en meer te sturen op collectieve ambitie. Is The Dao een overtreffende trap van dit soort ontwikkelingen?

Nee, zegt Weggeman. “The Dao is van een totaal andere orde. Bij bedrijven met minder managers en regels werken wél mensen die collega's zijn, successen delen en samen teleurstellingen verwerken. Er is een bestuur, een missie, een visie. Die ontbreken bij The Dao. Er is niemand verantwoordelijk voor de strategie.”

Ethische toets ontbreekt

Dat brengt risico's met zich mee. “Als aandeelhouder kun je betrekkelijk anoniem stemmen, oók voor minder mooie dingen. Waar zit de ethische toets? Die zie ik niet. Onderzoek heeft uitgewezen dat zodra mensen veel geld in hun zak kunnen steken, de ethische sensitiviteit daalt gaat. Ik zeg niet dat dat bij The Dao gebeurt, maar het debat is er niet.”

Robotachtig

Persoonlijk mist Weggeman ook de fun. “Waar venture kapitalisten en business angels elkaar en de partij waarin ze investeren in de ogen kijken, is The Dao erg robotachtig. De stemming verloopt rechtvaardig, maar de warme interactie lijkt volledig te ontbreken. Die zou erin geschroefd kunnen worden, al zie ik nog niet zo snel aandeelhouders in een zaaltje ergens in Utrecht met elkaar debatteren.”


Lees ook de artikelen:

Generatiekloof dieper dan ooit
Leiding geven aan professionals? Nee!

Bewaren

Delen:



x

Meld je aan voor de maandelijkse nieuwsbrief

Blijf up-to-date met het laatste nieuws over de inzet van expertise. Vul hier uw e-mailadres in.