Op papier leek de Participatiewet zo mooi: minder bureaucratie en meer mensen met een handicap aan het werk. Vier jaar later is de conclusie dat de wet faliekant mislukt is. Ja, er zijn meer mensen met een beperking aan het werk, maar uitgerekend de overheid zelf blijft als werkgever ver achter bij het bedrijfsleven én de eigen doelstellingen. Daarnaast is de werkende met een handicap is niet altijd beter af en is het op het gebied van regelgeving nog altijd een lappendeken.

De participatiewet verving in 2015 de Wet Werk en Bijstand, WSW en een groot deel van de Wajong. Dat klinkt alsof de zaken er overzichtelijker en duidelijker op geworden zouden moeten zijn, maar dat is helaas niet het geval. Nog steeds bestaan er meerdere regelingen naast elkaar. Daardoor is de ongelijkheid toegenomen omdat er een onderscheid is tussen de beloningen die de verschillende regelingen met zich meebrengen. Zo kan het gebeuren dat drie mensen naast elkaar hetzelfde werk doen, terwijl ze alle drie met een ander loonstrookje naar huis gaan.

Vooral de WSW-groep (Wet sociale werkvoorziening) wordt onevenredig hard getroffen door de participatiewet. Het Sociaal en Cultureel Planbureau becijferde dat door de invoering van de participatiewet, en de daarmee samenhangende afsluiting van de sociale werkvoorziening, de kans op duurzaam werk voor deze groep met een arbeidsbeperking daalde en de uitkeringsafhankelijkheid van degenen die wel een baan vonden, steeg.

Verkapte bezuiniging

De participatiewet is naast een mislukte poging om het woud van regels, subsidies en regelingen terug te brengen, in beginsel vooral een bezuinigingsmaatregel. Tijdens het kabinet Rutte II werd een groot deels van de zorgtaken van de rijksoverheid overgeheveld naar gemeenten. Het zijn die gemeenten die nu de wet moeten uitvoeren maar daar ook na vier jaar nog zoekende in zijn.

Ondertussen ziet staatssecretaris Tamara van Ark het niet al te somber in. Waar de overheid achterblijft als werkgever voor mensen met een beperking, ligt het bedrijfsleven juist voor op schema. Dat de overheid voor het tweede jaar op rij teleurstellende cijfers overlegde, komt volgens Van Ark omdat veel lager geschoold werk uitbesteed wordt aan derde partijen. Toch ziet zij ook voor overheidsinstanties mogelijkheden om meer te doen en dat dat sommige instanties ook lukt. 'De wil en het enthousiasme' zijn volgens de staatssecretaris allesbepalend als het gaat om het aan het werk krijgen van de WSW-groep.

Stok achter de deur

Om te zorgen dat het bedrijfsleven zich aan de banenafspraak zou houden stelde de overheid een quotumheffing in. In 2018 legde het Rijk geen boetes op, maar vanaf 2019 kunnen werkgevers een boete krijgen van 5000 euro per niet ingevulde baan. Navrant is dat deze stok achter de deur nu nodig is voor de overheid zelf. Daarom is afgelopen jaar ook een quotum ingesteld voor overheden. Het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid becijferde dat overheidswerkgevers voortaan 1,93% van hun verloonde uren moeten besteden aan de mensen voor wie de Participatiewet bedoeld is. Handig voor het geval 'de wil en het enthousiasme' van de staatssecretaris niet afdoende is.

Petitie tegen wet

Ondertussen groeit het verzet tegen de oneerlijke uitwerking van de Participatiewet. Bijvoorbeeld bij Noortje van Lith, die eerder al landelijke bekendheid verwierf toen zij met een brief aan premier Rutte het kabinet overtuigde om af te zien van het plan om mensen met een beperking onder het minimumloon te gaan betalen. Zij is nu een petitie gestart tegen de Participatiewet. In NRC schrijft ze: "Zij die buiten hun schuld om niet veel kunnen werken, moeten een bijstandsuitkering aanvragen. Hieraan zijn allerlei verplichtingen verbonden, zoals de kostendelersnorm en een maximaal eigen vermogen, waardoor we minder spaarmogelijkheden hebben. Ook maak ik me zorgen over een grote groep Wajongers die zijn gekort op hun uitkering, omdat zij arbeidsvermogen hebben, maar helaas geen werk kunnen vinden."

"Ik wil dat mensen met een beperking als volwaardige burgers worden gezien. Daarom ben ik een petitie gestart genaamd Verander de Participatiewet! Participeren is in mijn ogen meedoen in de samenleving en gelijk behandeld worden. Dit gebeurt nu nog onvoldoende", concludeert Van Lith.

Handige infographic

Of het Van Lith en anderen lukt om de staatssecretaris te overtuigen de wet aan te passen is even afwachten. Ondertussen is het dus aan het bedrijfsleven om ervoor te zorgen dat mensen met een beperking aan het werk komen. Om het voor werkgevers gemakkelijker te maken om mensen met een beperking in dienst te nemen heeft office supplier Viking een handige infographic gemaakt. Deze infographic toont in een vier duidelijke stappen hoe je iemand met een arbeidsbeperking in dienst neemt.

Delen:



x

Meld je aan voor de maandelijkse nieuwsbrief

Blijf up-to-date met het laatste nieuws over de inzet van expertise. Vul hier uw e-mailadres in.