De resultaten van een experiment met een zesurige werkdag in een Zweeds verpleeghuis roepen wisselende reacties op. Het is echter een misverstand om te denken dat er één optimale werkdag is voor iedereen.

Dat stelt Frank Kalshoven, directeur van de Argumentenfabriek, in zijn column in De Volkskrant van 7 januari 2017. De resultaten van het experiment in Göteburg zijn overwegend positief. De 68 verpleegkundigen werkten twee jaar lang 30 in plaats van 37 uur per week, met behoud van het oude salaris.

Minder ziekteverzuim

Niet alleen deze medewerkers waren enthousiast over de kortere werkdag van zes uur. Er was minder ziekteverzuim en minder stres, terwijl de bejaarden veel betere zorg en meer aandacht kregen. De kosten waren uiteraard hoger omdat meer personeel moest worden ingezet, maar daar staat minder werkloosheid en minder ziekteverzuim tegenover.

Soorten werk

Volgens Kalshoven berust het zoeken naar een vast te stellen optimaal uren per werkdag op een misverstand. Ieders optimale werkdag verschilt, evenals de indeling van werkweek en werkjaar. “Dat heeft te maken met de soorten werk die we doen, ons lekkerste waak- en slaapritme, huiselijke omstandigheden en andere individuele eigenschappen en voorkeuren. Ook het uurloon en het gewenste consumptiepatroon spelen een rol. De optimale lengte van een werkdag is individueel”, aldus Kalshoven.

Nachtvogels en dagvlinders

Dat we dat in de praktijk veelal niet kunnen realiseren komt omdat we samen werken met andere mensen, er is een bezetting nodig op een afdeling, er zijn deadlines en er zijn afspraken die vastliggen. “Dus kiezen we bij voorkeur een werkkring waarin we onze voorkeuren zo goed mogelijk kunnen realiseren. Nachtvogels en dagvlinders, deadlinejunks en diesels, vastritmezoekers en projectfreaks.”

Meer variëteit

Een organisatievorm met diensten met een vaste duur moet noodgedwongen sommetjes maken als het gaat om een vastgesteld aantal uren per werkdag, betoogt Kalshoven. “De uitkomst moet bijvoorbeeld in een verpleeghuis altijd 24 zijn, 2 keer 12, 3 keer 8, 4 keer 6 et cetera. Wie voor de volle breedte van de economie een vaste duur van de werkdag oplegt, zaait vooral onvrede bij organisaties en werkenden. Als er meer variëteit is, is de kans groter dat iemand de werkdag van zijn gading vindt.”

Nuttig paternalisme

De oplossing ligt dan ook in het bieden van zoveel mogelijk regelmogelijkheden en het organiseren van variëteit, stelt Kalshoven. “Zijn er dan geen grenzen? Jawel. De maximale wettelijke werkdag is 12 uur, de maximale werkweek is 60 uur. Dat is nuttig paternalisme waarmee mensen tegen zichzelf in bescherming worden genomen.”

Delen:



x

Meld je aan voor de maandelijkse nieuwsbrief

Blijf up-to-date met het laatste nieuws over de inzet van expertise. Vul hier uw e-mailadres in.