Klokkenluiders ondervinden vaak negatieve gevolgen nadat ze een misstand hebben gemeld. Ze worden gepest, buitengesloten en zelfs ontslagen. En vaak leidt die ontslagreden tot permanente werkloosheid. Dat blijkt uit de jaarverslagen van het Adviespunt Klokkenluiders.

Klokkenluiders kunnen terecht bij Adviespunt

Sinds Ad Bos van Koop Tjuchem zo’n 15 jaar terug een boekje opendeed over bouwfraude, is zijn voorbeeld bijna exemplarisch voor de lijdensweg die de klokkenluider kan verwachten. Het melden van een misstand leidt niet zelden tot het bestaan van een paria. Enige bescherming is er nauwelijks. Wel vinden ze gehoor bij het onafhankelijke Adviespunt Klokkenluiders.

Verplichte regeling voor klokkenluiders

Vorig jaar zochten 435 mensen contact met het Adviespunt en kregen 61 het stempel klokkenluider. Driekwart van hen kreeg na de melding problemen op het werk. Voor een aantal potentiële klokkenluiders was het angstbeeld van de gevolgen reden om een misstand niet te melden. Om te voorkomen dat misstanden toegedekt blijven en dat melders nadelige gevolgen ondervinden van hun openbaarmaking komt er een verplichte klokkenluidersregeling.

Melden misstanden zonder represailles

Een klokkenluidersregeling stelt medewerkers in staat een (vermeende) misstand vroegtijdig te melden, zonder angst voor represailles of ontslag. En in de zekerheid dat er iets met de melding gebeurt. Bij misstanden gaat het om stelselmatige overtreding van wet- en regelgeving of strafbare feiten (fraude of omkoping) die een risico vormen voor de organisatie (imago- en reputatieschade), voor de werknemers (stress, intimidatie, gezondheidsrisico’s) of de maatschappij.

Wetsvoorstel Huis voor klokkenluiders

Dit jaar heeft de Tweede Kamer het wetsvoorstel Wet Huis voor klokkenluiders aangenomen waardoor klokkenluiders binnenkort wettelijke ontslagbescherming krijgen. Ook regelt de wet dat er altijd een onderzoek moet komen naar de gemelde misstand(en). De wet verplicht werkgevers met ten minste 50 medewerkers om een interne regeling op te zetten, zodat werknemers zulke misstanden kunnen melden.

Het begrip ‘werknemer’

In de wet is gekozen voor een brede definitie van het begrip ‘werknemer’, zodat ook zzp’ers, uitzendkrachten en gedetacheerden eronder vallen. Maar… bij de bescherming van de melder geldt een beperkte definitie van ‘werknemer’. Daardoor genieten zzp’ers en uitzendkrachten geen wettelijke bescherming. Volgens de indieners van de wet wordt dat opgelost met de Memorie van Toelichting. Het is de vraag of dat klopt. Zo’n Memorie maakt immer geen deel uit van de wet. Wel zeggen de indieners toe dat in “de evaluatie van de wet de positie van zzp’ers, stagiaires, leveranciers en vrijwilligers zal worden meegenomen”.

Delen:



x

Meld je aan voor de maandelijkse nieuwsbrief

Blijf up-to-date met het laatste nieuws over de inzet van expertise. Vul hier uw e-mailadres in.