Een succesvolle carrière ligt binnen handbereik met hersentraining. Want hersenen zijn wel degelijk verder te ontwikkelen, al kost dat wel tijd en moeite. Neurale netwerken veranderen dan daadwerkelijk.

Dat stelt hoogleraar klinische neuropsychologie Margriet Sitskoorn op de website IMAGINE van Cardano, marktleider op het gebied van risicomanagement. De titel van haar bestseller, Het maakbare brein, geeft het al aan: hersenen zijn te trainen en dat kunnen we tot op hoge leeftijd blijven doen. Dat is handig omdat we daarmee ongewenste gedragspatronen kunnen doorbreken. “Iedereen heeft de hersenkracht om op korte termijn te denken. Dat komt doordat de oudste delen van ons brein en de structuren daarin noodzakelijk waren om te overleven in tijden van schaarste. Dus als we zaken tegen kwamen om te overleven, zoals eten, drinken, seks, pijn vermijden, veiligheid, dan gaven de hersenen meteen de prikkel ‘nu, nu, nu is het er’. Inmiddels leven we in een tijd van overvloed maar roepen die hersenen nog steeds ‘nu, nu, nu’, ook als het gaat om drinken, roken, gokken, gamen, noem maar op. Het verklaart bijvoorbeeld ook waarom heel veel mensen totaal niet geïnteresseerd zijn in hun pensioen, want dat is bij uitstek iets van de lange termijn.”

CEO-brein prikkelen en trainen

Het is juist voor mensen met verantwoordelijke posities van belang om het langetermijndenken te trainen. “Het goede nieuws is dat in de loop van de evolutie zich ook nieuwe delen in de hersenen hebben ontwikkeld, zoals de prefontale hersenschors. We noemen dat deel ook wel het CEO-brein. Dat is wel in staat om op lange termijn te denken en strategieën te ontwikkelen. Het probleem is alleen dat bij ieder mens het hersendeel dat de korte termijn regelt zich automatisch ontwikkelt. Het CEO-deel moet je prikkelen en trainen zodat dit de korte termijn kan gaan reguleren. Door dit te doen komen er hersencellen bij en ontstaan er nieuwe verbindingen en netwerken in je brein onder invloed van wat je doet.”

Andere functie en structuur

Dat herhalen van denkoefeningen staat bekend als intention implementation. “Je hersenen kunnen door het principe van neuroplasticiteit daadwerkelijk veranderen, zowel in functie als in structuur. Je krijgt dus op den duur door te oefenen andere hersenen.” In haar nieuwe boek IK2 geeft Sitskoorn tips voor gewoontes waarvan onderzoek heeft aangetoond dat ze helpen om het CEO-brein te ontwikkelen. “Bijvoorbeeld om vaste patronen los te laten. Want mensen zitten daarin vast, ook mensen met belangrijke en verantwoordelijke posities. Dat is te verklaren vanuit het gegeven dat ze ermee weg blijven komen. Ze voelen niet direct wat dat vastzitten voor nadeligs met zich meebrengt. Dat lijkt voor de hersenen wel efficiënt. Je komt er nog mee weg, dus hoef je niets nieuws te leren. Want iets nieuws leren kost veel energie.”

Tijd en moeite

Dat gedrag veranderen kost tijd en moeite. “Begrijpen hoe dat werkt is niet voldoende, je moet het echt doen, elke dag weer. Vergelijk het met leren pianospelen, voetballen of schaken. Het kost tijd om de neurale netwerken te veranderen, dat vergt een serieuze aanpak. Als je alleen maar aan de korte termijn denkt dan raak je verslaafd, word je te dik, heb je geen tijd voor kinderen en raak je overwerkt. Succes is niet veel geld verdienen, een mooie auto rijden, ’s avonds uitgeput op de bank ploffen met een fles bier in de hand en ‘nu even niet’ roepen tegen de kinderen. Onze hersenen hebben wel het vermogen om het goede te doen, maar dat gaat nooit vanzelf. Je zult ze dan bloot moeten stellen aan de dingen die jij goed vindt.”

Controle over je aandacht

Juist het huidige wereldbeeld, vol veranderingen, onzekerheid en complexiteit, vraagt om vooruitzien en wilskracht. “Je moet nu, vanwege de vele permanente prikkels, proberen controle te krijgen over je aandacht. Iedereen reageert op alles, op de omgeving, de telefoon, de e-mail, het nieuws. Dan word je geleefd en ben je een passieve speelbal. In plaats daarvan moet je trainen dat je aandacht geeft aan wat jij belangrijk vindt. Zelf heb ik bijvoorbeeld WhatsApp eruit gegooid. De kunst is die dingen ook echt te doen en niet uit te stellen. Want er zijn altijd redenen om iets uit te stellen of helemaal niet te doen. Dat noemen we moral licensing. ‘Ik ga nu niet sporten want ik ben moe, ik kan nu niet mee, want ik heb al hard gewerkt’. Het vergt zelfdiscipline om dat te overwinnen. Die discipline is niet iets wat je wel of niet hebt, het is iets wat je kunt ontwikkelen. Als je het automatiseert dan wordt het nieuw, ingesleten gedrag en dan is het niet meer moeilijk.”

Delen:



x

Meld je aan voor de maandelijkse nieuwsbrief

Blijf up-to-date met het laatste nieuws over de inzet van expertise. Vul hier uw e-mailadres in.